Polislerde 2. Şark Görevi Kaldırıldı mı? İşte Net Cevap
Şark Görevinin Tarihsel ve Hukuki Dayanağı
Türkiye’de polis teşkilatında yıllardır tartışılan bir konu varsa o da “polisler şark görevi” uygulamasıdır. Hem personelin aile düzenini kökten etkileyen hem de idari açıdan atama sisteminin bel kemiğini oluşturan şark görevi; aslında sadece bir coğrafi rotasyon değil, Emniyet Teşkilatı’nın güvenlik stratejisinin zorunlu bir parçasıdır.
Peki bu uygulamanın kökleri nereye dayanıyor?
Şark görevinin amacı
Şark görevi, ilk bakışta “doğu görevi” olarak algılansa da hukuken çok daha kapsamlıdır. Devlet, güvenlik hizmetlerinde personelin dengeli dağılımını, kritik bölgelerde yeterli polis varlığının sağlanmasını ve tecrübe paylaşımını amaçlar. Yani sistem, aslında kamu yararı temelli bir dengeleme mekanizmasıdır.
Ancak uygulamada durum farklı işlemiştir: Aile bütünlüğü bozulmuş, memur üzerinde ağır yükler oluşmuş, ikinci şark görevi ise adeta “kariyerin kaçınılmaz kaderi” gibi görülmüştür.
Yasal çerçeve
Şark görevinin hukuki temelleri;
- 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu,
- Emniyet Hizmetleri Sınıfı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği,
- ve bakanlık iç genelgeleri
ile belirlenmiştir.
Kanun, personelin ülke genelinde görev yapabileceğini hükme bağlarken yönetmelik; şark bölgelerini, sürelerini, zorunluluğu ve itiraz mekanizmalarını belirler. Kısacası “polisler şark görevi” sistemi kanuni zemini sağlam bir idari uygulamadır — fakat ikinci şark görevi, yıllardır en çok eleştirilen ayağı olmuştur.
2. İkinci Şark Görevinin Kaldırılması Kararı Nedir?
2025 sonu itibarıyla Emniyet Teşkilatı’nda adeta bir dönüm noktası yaşandı. İçişleri Bakanlığı’nın yaptığı açıklama, binlerce polis için kelimenin tam anlamıyla “tarihi karar” niteliğindeydi.
İçişleri Bakanlığı’nın açıklamasının kapsamı
Bakanlık, 2026 yılı genel atama döneminden itibaren zorunlu ikinci şark görevi uygulamasını kaldırdığını duyurdu. Bu açıklama, yalnızca bir prosedür değişikliği değil; yıllardır süren tartışmaları sona erdiren, personelin özlük haklarını doğrudan etkileyen köklü bir reformdur.
Hukuki açıdan bakıldığında bu karar, genel düzenleyici idari işlem niteliğinde olup, tüm personele etkisi olan geniş kapsamlı bir değişiklik oluşturur.
Kararın yürürlüğe giriş zamanı
Karar, 2026 genel atama dönemiyle birlikte yürürlüğe girecek. Bu tarih çok kritiktir çünkü:
- 2025 yılı içinde tebligatı yapılanların durumu,
- 2026’da tebligat bekleyenlerin hakları,
- Mevcut şark görevinde bulunanların konumu
bu tarihe göre şekillenecektir.
Kapsanan personel grupları
Bu değişiklik:
- Polis memurlarını,
- Başpolis ve kıdemli başpolisleri,
- Komiser yardımcılarını
doğrudan kapsar.
Rütbe fark etmeksizin ikinci kez şark bölgesine zorunlu gönderilme uygulaması ortadan kalkmaktadır. Bu nedenle, özellikle 1. şarkını tamamlamış personel açısından büyük bir beklenti karşılanmış oldu.
3. Mevcut Düzenlemede Şark Görevi Nasıl İşliyordu?
Kararın büyüklüğünü anlamak için önce sistemin nasıl işlediğine bakmak gerekir. Çünkü mevcut düzen, birçok polis için ciddi belirsizlik ve endişe kaynağıydı.
- ve 2. şark bölgeleri
Türkiye, Emniyet Teşkilatı açısından görev zorluğu ve koşulları dikkate alınarak şark bölgeleri halinde sınıflandırılmıştır.
- 1. Şark: Yüksek zorluk derecesi olan bölgeler
- 2. Şark: Daha farklı risk grubu ve hizmet ihtiyacı olan bölgeler
Polislerin kariyer hayatında genellikle en az bir kez bu bölgelerden birinde görev yapması zorunluydu.
Bölge süreleri
Her şark bölgesinin hizmet süresi farklıdır. Şartlara göre 2 yıldan 5 yıla kadar süreler öngörülmüş; personelin bu süreleri eksiksiz tamamlaması zorunlu tutulmuştur. Bu kapsamda özellikle “2. şark tebligatı” yıllardır memurun en çok çekindiği aşamalardan biri olmuştur.
Zorunluluk, tebliğ, itiraz mekanizmaları
Sistem kabaca şu şekilde işlerdi:
- Zorunluluk: Yönetmelik gereği belli rütbelerdeki polisler, ilk şarkı tamamladıktan sonra ikinci kez doğu hizmetine tabi tutulurdu.
- Tebligat: Atama yazısı resmî olarak personele tebliğ edilir ve 15 günlük itiraz süresi başlardı.
- İtiraz: Personel aile birliği, sağlık, eğitim vb. gerekçelerle itiraz edebilir; ancak kabul oranı oldukça düşüktü.
- Görev Başlangıcı: İtiraz reddedildiğinde personel yeni görev yerine gitmek zorundaydı.
İşte tam bu nedenle “İkinci şark görevi kaldırıldı” açıklaması, binlerce polis için hem özlük hakkı hem de aile düzeni açısından devrim niteliğinde kabul edilmiştir.
4. İkinci Şarkın Kaldırılmasının Hukuki Niteliği
İçişleri Bakanlığı’nın “polisler şark görevi sistemi” içinde en tartışmalı uygulama olan zorunlu ikinci şark görevinin kaldırılması, hukuken basit bir idari karar değildir. Aksine, Emniyet teşkilatı personelinin geleceğini doğrudan şekillendiren genel düzenleyici bir idari işlem niteliğindedir.
Bu kararın hukuki niteliğini üç başlık altında değerlendirmek gerekir:
- a) Genel düzenleyici işlem niteliği
Karar, bireysel bir memuru değil, tüm teşkilatı ilgilendiren genel, soyut ve sürekli etki doğuran bir düzenlemedir. Dolayısıyla:
- Yönetmelik değişikliği yapılmış,
- Tüm personel açısından bağlayıcı hale gelmiş,
- Emniyet atama sisteminin temel yapısı yenilenmiştir.
Bu nedenle dava açma süresi bireysel işlemlerdeki gibi 60 gün değil, düzenlemenin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak işleyen genel sürelere tabidir.
- b) Geriye yürümezlik ilkesi
İdare hukuku gereği, kanunlar ve düzenleyici işlemler geriye yürümez. Bunun sonucu olarak:
- 2025 yılı içinde tebligatı yapılmış ikinci şark görevleri, kural olarak geçerliliğini korur.
- Ancak 2026’dan itibaren yeni tebligat yapılamaz.
- Mevcut şark görevindeki personel bakımından kazanılmış hak doğabilir.
Bu durum özellikle 1. şarkını tamamlamış ve ikinci tebligatı bekleyen polisler açısından büyük önem taşımaktadır.
- c) Kazanılmış hak tartışması
Polislerin uzun yıllardır şikâyet ettiği “ikinci kez şark görevine gitme zorunluluğu” artık kaldırıldığından, personel açısından lehlerine doğan bir kazanılmış hak söz konusudur.
Bu sebeple:
- 2026’dan sonra hiçbir personelin zorunlu olarak 2. şarka gönderilemeyeceği,
- Gönderilmesi halinde işlemin iptal davasına konu edilebileceği kabul edilmelidir.
Kaldırma Sonrası Mevcut Personelin Durumu
İkinci şark görevinin kaldırılmasıyla birlikte en çok merak edilen konu, halen şark görevinde bulunan ve tebligat bekleyen personelin durumudur. Çünkü değişiklik, her polis memuru açısından farklı sonuçlar doğurmaktadır.
a) Halen 2. şarkta görev yapanlar
Bu kişiler, normal çalışma süresini tamamlayınca bulundukları şark bölgesinden ayrılıp tercih-usul atama sürecine dahil olurlar.
Artık üçüncü bir zorunluluk yoktur.
Hukuken bu personelin durumunda bir mağduriyet oluşmaz çünkü görev süresi zaten başlamış ve yürüyen bir idari işlem vardır.
b) 2. şark tebligatı yapılmış ancak göreve başlamamış olanlar
En kritik grup budur.
- 2025 yılı içinde tebligat hukuken geçerli olsa bile,
- 2026 yılı itibarıyla sistem değişeceğinden,
- Memurun iptal davası açarak yürütmeyi durdurma talep etmesi mümkün hale gelir.
Çünkü idare, kaldırdığı bir zorunluluğu artık aynı şekilde uygulayamaz; aksi durum eşitlik ve hukuki güvenlik ilkesinin ihlali olur.
c) 1. şarkını tamamlamış ve 2. şark bekleyen personel
Bu kişiler bakımından en net sonuç şudur:
Artık ikinci şark görevi zorunluluğu yoktur.
Yani:
- Atama bekleme baskısı sona erdi.
- Aileleriyle bulunduğu ilde hizmete devam edebilecekler.
- Sadece isterlerse gönüllü olarak şark görevi talep edebilecekler.
d) Yeni göreve başlayan polisler
Yeni memurlar için sistem artık tamamen görev puanına dayalı olacaktır.
Eski dönemdeki gibi “iki kez şark görevi” değil, “hizmet puanına göre dengeli dağılım” modeli esas alınacaktır.
6. İdare Hukuku Açısından Değerlendirme
“Polisler şark görevi” sistemi, idare hukuku ilkelerinin en çok uygulandığı alanlardan biridir. İkinci şarkın kaldırılması bu açıdan hukuken oldukça yerinde bir adımdır. Çünkü:
a) Hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesi
Personelin planlama yapabilmesi için idari düzenlemelerin öngörülebilir olması gerekir.
İkinci şarkın kaldırılmasıyla birlikte:
- Personelin gelecek kaygısı azalmış,
- İdari uygulama netleşmiş,
- Hukuki belirsizlikler giderilmiştir.
b) Eşitlik ilkesi
Aynı göreve başlayan personelin farklı yıllarda farklı kurallara tabi tutulması, “eşitlik ilkesi” bakımından sorun doğuruyordu. Yeni sistem bu sorunu büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır.
c) Kamu yararı – personel menfaati dengesi
Devlet, güvenlik performansını korurken personelin aile birliği, motivasyonu ve psikolojik iyiliği de gözetilmelidir.
Bu değişiklik:
- Kamu yararı ile memur menfaatini dengeler,
- Personel motivasyonunu artırır,
- Hizmet kalitesini olumlu etkiler.
7. Uygulamada Kararın Beklenen Etkileri
İkinci şark görevinin kaldırılması, yalnızca hukuki bir düzenleme değil; Emniyet teşkilatının günlük işleyişini kökten etkileyecek kapsamlı bir dönüşümdür. Bu nedenle uygulamadaki etkileri hem personel hem de idare açısından oldukça önemlidir.
a) Personel moral ve motivasyonundaki artış
Yıllardır polisler için en büyük kaygı, “Acaba ikinci şarka ne zaman çıkacağım?” endişesiydi.
Bu karar ile birlikte polisler şark görevi sistemi üzerindeki en ağır yük ortadan kalkmış oldu.
Sonuç:
- Aile bütünlüğü daha az bozulacak,
- Personelin psikolojik stresi azalacak,
- Mesleki motivasyon belirgin şekilde yükselecek.
b) Atama yoğunluğunun azalması
Zorunlu ikinci şark görevinin kalkması, Emniyet atamalarındaki yükü %30–40 oranında azaltacaktır.
Bu da:
- Atama dönemlerinde yaşanan yığılmaları azaltır,
- Atama Komisyonu’nun işlem gücünü artırır,
- Hizmet puanına dayalı sistemin daha sağlıklı işlemesini sağlar.
c) Şark bölgelerinde personel eksilmesi ihtimali
Bu kararın en tartışmalı kısmı budur.
Çünkü ikinci şarkın kalkmasıyla birlikte bazı bölgelerde personel açığı oluşabilir. Ancak bu boşluk:
- Gönüllü şark görevi,
- Görev puanı sistemi,
- Bölge bazlı teşvikler
ile doldurulabilir.
Devletin güvenlik açısından kritik bölgelere personel planlamasını bu yeni sistemle uyumlu hale getirmesi gerekecektir.
d) Teşkilat içi verimlilik artışı
Zorunluluk yerine gönüllülük esasının devreye girmesi, özellikle tecrübeli personelin motive bir şekilde şark bölgelerinde görev yapmasına sebep olacaktır.
Bu da iş kalitesine doğrudan yansıyacaktır.
8. Polisler Açısından Hak ve Sorumluluklar
İkinci şark görevinin kaldırılması, sadece bir atama kolaylığı sağlamaz. Aynı zamanda polislerin hukuki haklarını ve sorumluluklarını da değiştirir. Bu nedenle her memurun yeni sisteme göre kendi konumunu doğru analiz etmesi gerekir.
a) Yer değiştirme talepleri
Artık polisler, zorunlu ikinci şark baskısı olmadan tercih usulü yer değiştirme talebinde bulunabilir.
Bu durum, aile bütünlüğü ve ekonomik planlama açısından ciddi bir avantajdır.
b) Aile birliği mazeretinin güçlenmesi
Eskiden aile birliği mazereti, ikinci şark zorunluluğu karşısında çoğu zaman etkisiz kalıyordu.
Yeni sistemde:
- Mazeretler daha güçlü hale geldi,
- Atama değerlendirmelerinde “zorunluluk” değil “uygunluk” kriteri öne çıktı.
c) Disiplin ve göreve çağrı ilişkisi
Kaldırılan yalnızca zorunlu ikinci şarktır.
Polisin görevden kaçınması, disiplin suçu oluşturmaya devam eder.
Ayrıca idari ihtiyaç hâlinde:
- Olağanüstü hal,
- Milli güvenlik gereklilikleri,
- Acil operasyonel talep
durumlarında personel yine başka illere görevlendirilebilir.
Bu, tüm kamu personeli için geçerli bir idari yetkidir.
d) Atama iptali davası açma hakkı
Eğer 2026 sonrası bir memura zorunlu ikinci şark tebligatı yapılırsa, bu idari işlem hukuken sakat olur.
Memur:
- İptal davası açabilir,
- Yürütmenin durdurulmasını talep edebilir,
- Emsal kararlar doğrultusunda işlemi tamamen ortadan kaldırabilir.
Bu yönüyle karar, polislerin hukuki koruma mekanizmasını güçlendirmiştir.
9. Yargı Yolu ve Dava Hakları
Bu değişiklik, hukuki açıdan önemli dava hakları doğurmuştur. Özellikle tebligatı 2025 yılında almış ancak göreve başlamamış olan polisler için yargı yolu açık hale gelmiştir.
a) Atama iptali davası
İkinci şark görevi kaldırıldığı hâlde idarenin yeni dönemde zorunlu atama yapması, hukuka aykırıdır.
Bu nedenle memur:
- Tebligattan itibaren 60 gün içinde dava açabilir,
İşlemin geri alınmasını talep edebilir.
b) Yürütmeyi durdurma kriterleri
Mahkemelerin yürütmeyi durdurma kararı verebilmesi için iki şart aranır:
- İşlemin açıkça hukuka aykırı olması,
- İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç zarar doğması.
İkinci şark zorunluluğunun kalktığı bir sistemde, yeni bir zorlamanın hukuka aykırı olduğu çok açıktır;
ayrıca memurun aile birliği ve yaşam düzeni üzerinde ağır ve telafisi güç zarar doğacaktır.
Bu nedenle başarı şansı oldukça yüksektir.
c) Emniyet teşkilatına özgü yargısal sınırlar
Emniyet personelinin yargı süreci 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’na tabidir.
Ancak unutulmamalıdır ki:
- Operasyonel görevler
- Acil görevlendirmeler
mahkeme denetimi dışında değildir; sadece takdir yetkisi daha geniştir.
10. Sonuç ve Değerlendirme
Sonuç olarak, polisler şark görevi sisteminde yapılan bu köklü değişiklik, Emniyet teşkilatı açısından tarihi bir adım niteliğindedir.
Zorunlu ikinci şark görevinin kaldırılmasıyla:
- Personel üzerindeki en büyük belirsizlik giderilmiş,
- Aile birliği güçlendirilmiş,
- Atama sistemi şeffaf ve görev puanı odaklı hale getirilmiş,
- İdare hukuku ilkelerine uygun, modern bir rotasyon modeli oluşturulmuştur.
Hem personel menfaatini hem kamu yararını gözeten bu düzenleme, gelecek yıllarda Emniyet teşkilatının hizmet kalitesine doğrudan yansıyacaktır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
- Polisler için ikinci şark görevi gerçekten tamamen kaldırıldı mı? Şaşırtan karar!
Evet. İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre polisler için ikinci şark görevi kaldırılmıştır. Düzenleme, 2026 genel atama döneminden itibaren uygulanacak olup, polis teşkilatında uzun süredir tartışma konusu olan “2. şark zorunluluğu” artık yürürlükten kalkmaktadır.
- 2026’dan önce şark görevi tebliği alan polisler ne olacak? “Gidecek miyim?” sorusunun cevabı!
Mevcut bilgilere göre 2026 atama dönemi öncesinde tebliğ almış olan personelin durumuna ilişkin ikincil düzenleme beklenmektedir. İçişleri Bakanlığı bu konuda geçiş hükümleri hazırlamaktadır. Yani: “Şimdi tebliğ gelirse gidecek miyim?” sorusu için henüz netlik yoktur.
- Polisler şark görevi tamamen bitiyor mu? Yoksa sadece ikinci şark mı kalktı?
Hayır, şark görevi tamamen kaldırılmadı. Birinci şark bölgesi görevi devam ediyor. Kaldırılan yalnızca ikinci şark görevi zorunluluğudur.
- Polisler şark görevi kalktıktan sonra atamalar nasıl yapılacak? Yeni sistem geliyor mu?
Evet. “2. şark dönemi sonrası yeni atama modeli” üzerinde çalışıldığı açıklanmıştır. Bölge esaslı rotasyon, hizmet puanı sistemi ve isteğe bağlı atama gibi yeni mekanizmaların devreye girmesi beklenmektedir.
- İkinci şark görevinin kaldırılması emniyette terfi sistemini etkiler mi?
Büyük ihtimalle evet. Çünkü şark bölgesinde çalışma süreleri terfi, görevde yükselme ve branş geçişlerinde önemli bir kriterdi. Bu nedenle terfi değerlendirme sistemi yeniden yazılacaktır.
- 10 yılı dolan polisler artık şark zorunluluğundan kurtuluyor mu?
Hayır, yanlış bir algı var.
Birinci şark görevi yükümlülüğü devam ediyor.
Kaldırılan sadece ikinci şark zorunluluğudur.
- 1. şark görevini bitirmiş polis memuru artık kendi ilinde kalabilir mi?
Bu konu henüz netleşmedi. Mevcut sistemde 1. şarkı bitiren personel genelde batı bölgelerine atanıyordu. Yeni düzenlemede:
- Hizmet puanı
- Kadro ihtiyacı
- Tercih sistemi
gibi unsurlar belirleyici olacaktır.
- İkinci şark görevinin kaldırılması polislerin aile birleşimi ve tayin haklarını nasıl etkiler?
Şüphesiz olumlu. İkinci kez doğu görevi için ailelerin parçalanmasına yol açan atamalar artık yapılmayacağı için binlerce polis ailesi açısından ciddi bir iyileşme sağlanacaktır.
- Bu karar sadece polis memurları için mi? Komiser, amir, başkomiser kapsama dahil mi?
Bakanlık açıklamalarından anlaşıldığı kadarıyla tüm rütbeler bu düzenlemenin kapsamındadır.
Yani karar sadece memurlara değil, komiser yardımcısı, komiser, başkomiser ve amir rütbelerine de etki etmektedir.
- 2. şark görevinin kaldırılması geri alınabilir mi? Hukuken mümkün mü?
Hukuken mümkündür. Çünkü bu düzenleme kanunla değil, yönetmelik ve genelgelerle yapılmaktadır. Kanunun değişmesine gerek yoktur. Ancak siyasi ve idari irade değişmedikçe kararın geri alınması beklenmemektedir.
- Polisler şark görevi kalktı diye dava açabilir mi? “Ben boşuna mı gittim?” mağduriyeti!
Hayır, geçmişte ifa edilen şark görevleri için “boşa gittim” iddiasıyla tazminat veya iptal davası açmak mümkün değildir. Çünkü idare, o dönem yürürlükte olan kuralları uygulamıştır.
Ancak geçiş hükümleri sebebiyle adaletsiz bir tebliğ yapılırsa dava yolu açılabilir.
- Polis adayları için şark görevi değişti mi? PMYO, POMEM, PAEM öğrencileri ne yapacak?
Aday personel için birinci şark yükümlülüğü aynen devam ediyor.
İkinci şark görevinin kaldırılması, yeni başlayan personeli olumlu etkilemektedir.
- Polisler şark görevi kaldırıldıktan sonra “istediği ilde çalışma hakkı” gelecek mi?
Hayır, sınırsız tercih hakkı gelmeyecektir. Emniyet teşkilatında:
- kadro ihtiyacı,
- hizmet süresi,
- başarı ve disiplin puanları,
gibi kriterler belirleyici olmaya devam edecektir.
- Şark bölgeleri tamamen değişecek mi? Yeni şark haritası çıkacak mı?
Evet. İkinci şarkın kaldırılmasıyla birlikte bölge sınıflandırmalarının yeniden düzenlenmesi beklenmektedir.
Bu kapsamda bazı illerin şark bölgesinden çıkması veya sürelerinin kısalması da gündeme gelebilir.
- Polisler için şark görevi kalktı haberleri doğru mu? Sosyal medyadaki bilgi kirliliği!
Sosyal medyada çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor.
Doğru olan tek husus:
İkinci şark görevi kaldırılmıştır.
Bunun dışındaki tüm detaylar henüz netleşmemiştir.
AKLINIZA TAKILAN SORULARI SORABİLİRSİNİZ
